Przedstawione poniżej informacje mają charakter informacyjny. Publikujemy je by pomóc zrozumieć podstawowe obowiązki wynikające z Polskiego Aktu o Dostępności (ustawa PAD).
Zachęcamy by zapoznać się z obowiązującą treścią ustawy PAD, w szczególności z rozdziałem 2 „Zapewnianie spełniania wymagań dostępności produktów i usług” a także rozdziałem 3 „Obowiązki podmiotów gospodarczych”. Przepisy rozdziału 2 odnoszą się do podstawowego obowiązku podmiotów gospodarczych jakim jest zapewnianie dostępności produktów i usług objętych PAD. Artykuł 21 określa sytuacje, w których nie stosuje się określonego wymagania dostępności.
Pomocne będą ponadto: Wytyczne Jak zapewnić dostępność produktów i usług oraz rekomendacje Rady Dostępności.
Zakres odpowiedzialności (patrz art. 2 pkt 1 i 2 PAD)
- Produkty objęte PAD: producenci, upoważnieni przedstawiciele, importerzy i dystrybutorzy.
- Usługi objęte PAD: usługodawcy.
Obowiązki podmiotów gospodarczych (patrz art. 23–34 PAD)
Producent
- Upewnia się, że produkt spełnia wymagania dostępności.
Przed wprowadzeniem produktu na rynek producent powinien sprawdzić, czy produkt jest zgodny z przepisami. - Sporządza dokumentację techniczną, w tym:
- opis produktu,
- wykaz stosowanych norm lub opis przyjętych rozwiązań.
- Sporządza deklarację zgodności i umieszcza oznaczenie CE, jeśli jest wymagane.
- Zapewnia instrukcje i ostrzeżenia w tym w dostępnej formie (oraz dostępne publicznie, jeśli są wymagane).
- Zapewnia oznaczenie produktu i podaje dane producenta w języku polskim.
- Dba o to, aby produkty w produkcji seryjnej nadal spełniały wymagania.
Aktualizuje procedury, gdy zmieniają się przepisy, normy lub projekt produktu. - Jeśli produkt nie spełnia wymagań, podejmuje działania naprawcze. W razie potrzeby wycofuje produkt z rynku.
- Prowadzi ewidencję niezgodnych produktów i skarg.
- Przekazuje dokumenty i informacje na żądanie PFRON lub organów nadzoru.
Upoważniony przedstawiciel
- Może wykonywać wybrane obowiązki producenta, ale nie może:
- potwierdzać zgodności produktu,
- sporządzać dokumentacji technicznej w imieniu producenta,
- umieszczać oznaczeń wymaganych prawem.
- Jego minimalne zadania:
- przechowywanie dokumentacji,
- odpowiadanie organom,
- współpraca przy usuwaniu niezgodności.
Importer
- Sprawdza producenta. Importer musi upewnić się, że produkt spełnia wymagania, ma oznakowanie CE, deklarację zgodności i niezbędne instrukcje.
- Umieszcza własne dane w języku polskim.
- Zapewnia instrukcje i ostrzeżenia w języku polskim.
- Zapewnia właściwe warunki transportu i przechowywania.
- Przechowuje deklarację zgodności przez 5 lat.
- Zapewnia dostęp do dokumentacji technicznej na żądanie organów.
- Jeśli produkt jest niezgodny:
- nie wprowadza go na rynek,
- informuje producenta i organ nadzoru,
- podejmuje działania naprawcze lub wycofuje produkt z rynku.
- Prowadzi ewidencję skarg i produktów niezgodnych.
- Współpracuje z PFRON i organami w celu usunięcia niezgodności.
Dystrybutor
- Sprawdza produkt przed udostępnieniem:
- oznakowanie CE,
- dane producenta i importera,
- instrukcje/ostrzeżenia w języku polskim.
- Zapewnia właściwe przechowywanie i transport.
- Nie udostępnia produktu, jeśli istnieje wątpliwość co do zgodności.
- Informuje producenta/importera i organ nadzoru, jeśli produkt może być niezgodny.
- Przekazuje dokumenty i informacje na żądanie PFRON lub organów nadzoru.
- Współpracuje przy usuwaniu niezgodności.
Kiedy importer lub dystrybutor staje się producentem?
Zawsze wtedy, gdy:
- wprowadza produkt pod własną marką, lub
- modyfikuje produkt w sposób, który może wpływać na zgodność z wymaganiami dostępności.
Usługodawca
- Ocenia usługę pod kątem spełniania wymagań dostępności.
- Udostępnia informacje o usłudze w tym:
- opis usługi,
- zasady korzystania z usługi,
- informację, jak spełnia wymagania dostępności,
- stosuje formaty informacji dostępne dla osób ze szczególnymi potrzebami.
- Udziela informacji o procesie świadczenia i monitorowania usługi.
- Przechowuje informacje o procesie świadczenia usługi przez cały okres, gdy ją świadczy.
- Aktualizuje informacje i dokumentację, gdy zmienia się usługa lub wymagania dotyczące jej dostępności.
- Jeśli usługa nie spełnia wymagań dostępności, podejmuje działania naprawcze i informuje właściwy organ nadzoru.
- Współpracuje z PFRON i organami nadzoru.
- Informuje o dostępności budynku i jego otoczenia, z którego korzystają osoby podczas korzystania z usługi. Jeśli posiada certyfikat dostępności, podaje informację o jego uzyskaniu.
Podmioty gospodarcze (art. 34)
Podmiot gospodarczy musi na żądanie PFRON lub organów nadzoru rynku podać:
- od kogo otrzymał produkt,
- komu go dostarczył,
- kiedy to nastąpiło,
- opis produktu.
Dane te przechowuje się 5 lat.
Informacja o niespełnianiu wymagań dostępności przez produkt albo usługę.
Jeżeli podmiot gospodarczy stwierdzi, że produkt lub usługa nie spełniają wymagań dostępności, ma obowiązek podjąć działania naprawcze w celu usunięcia stwierdzonej niezgodności.
Polski Akt o Dostępności nakłada również obowiązek poinformowania właściwego organu nadzoru rynku o stwierdzonej niezgodności oraz o podjętych działaniach naprawczych.
W celu ułatwienia realizacji tego obowiązku niektóre organy przygotowały formularze zgłoszenia niespełniania wymagań dostępności przez produkt lub usługę. Korzystanie z formularzy nie jest obowiązkowe. Informację można przekazać również w innej formie, pod warunkiem że będzie ona zawierała wszystkie dane wymagane przepisami prawa.
Rzecznik Finansowy
Rzecznik Finansowy udostępnia formularz dla podmiotów świadczących usługi bankowości detalicznej.
[Ankieta zgłoszenia do Rzecznika Finansowego niedostępności świadczonych usług bankowości]
Ministerstwo Cyfryzacji
Ministerstwo Cyfryzacji udostępnia formularz dla podmiotów świadczących usługę handlu elektronicznego.
[Wzór informacji o niespełnianiu wymagań dostępności przez usługę handlu elektronicznego]
Pamiętaj: formularz stanowi jedynie pomoc w przekazaniu informacji. Jego wypełnienie nie zastępuje obowiązków podmiotu gospodarczego wynikających z ustawy.
W przypadku stwierdzenia niezgodności, podstawowym obowiązkiem podmiotu gospodarczego jest podjęcie działań prowadzących do zapewnienia spełniania wymagań dostępności przez produkt lub usługę.