1. Strona główna
  2.  > Dostępność produktów i usług
  3.  > Jak działa nadzór dostępności?
  4.  > System nadzoru

System nadzoru rynku - Polski Akt o Dostępności

28 czerwca 2025 r. weszły w życie przepisy ustawy o spełnianiu wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze, zwanej Polskim Aktem o Dostępności.

Jednym z jej kluczowych elementów jest system nadzoru rynku – tworzą go organy odpowiedzialne za kontrolę przestrzegania przepisów i zapewnianie dostępności produktów oraz usług objętych ustawą.

Produkty objęte PAD:

  1. konsumenckie systemy sprzętu komputerowego ogólnego przeznaczenia i ich systemy operacyjne.
  2. terminale płatnicze – umożliwiające dokonywanie płatności w fizycznym punkcie sprzedaży.
  3. terminale samoobsługowe przeznaczone do oferowania lub świadczenia usług objętych ustawą:
  • bankomaty i wpłatomaty,
  • automaty biletowe,
  • urządzenia do odprawy,
  • interaktywne terminale przeznaczone do udzielania informacji (z wyjątkiem terminali będących częścią pojazdów, statków lub taboru kolejowego);
  1. konsumenckie urządzenia końcowe z interaktywnymi zdolnościami obliczeniowymi wykorzystywane do świadczenia:
  • usług telekomunikacyjnych,
  • usług dostępu do audiowizualnych usług medialnych;
  1. czytniki książek elektronicznych.

Usługi objęte PAD:

  1. usługi telekomunikacyjne – z wyłączeniem komunikacji maszyna–maszyna (np. przesyłanie danych z czujników do komputera),
  2. usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
  3. usługi towarzyszące transportowi pasażerskiemu (autobusowemu, autokarowemu, wodnemu, lotniczemu i kolejowemu) w zakresie:
  • stron internetowych,
  • usług oferowanych lub świadczonych za pomocą urządzeń mobilnych, w tym aplikacji mobilnych,
  • biletów elektronicznych i systemów sprzedaży biletów online,
  • dostarczania informacji, w tym o podróży w czasie rzeczywistym,
  • interaktywnych ekranów informacyjnych i terminali samoobsługowych na terenie UE (z wyłączeniem urządzeń będących częścią pojazdów, statków lub taboru kolejowego);
  1. usługi bankowości detalicznej.
  2. rozpowszechnianie książek elektronicznych.
  3. usługi handlu elektronicznego.

System nadzoru rynku tworzą:

  • Prezes Zarządu PFRON
  • Organy nadzoru rynku
  • Organy celne

Prezes Zarządu PFRON

Zadania Prezesa Zarządu PFRON:

  • monitorowanie działania systemu nadzoru rynku na podstawie informacji i danych statystycznych od organów nadzoru rynku i organów celnych,
  • sprawowanie nadzoru nad stosowaniem przepisów ustawy przez organy nadzoru rynku,
  • współpraca z organami nadzoru rynku, organami celnymi oraz Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej,
  • monitorowanie i ocena dostępności produktów i usług dla osób ze szczególnymi potrzebami,
  • upowszechnianie informacji o organach nadzoru rynku i organach celnych oraz ich zadaniach, a także przekazywanie tych informacji Komisji Europejskiej,
  • organizowanie działań edukacyjnych i informacyjnych w zakresie dostępności,
  • wydawanie wytycznych dla podmiotów gospodarczych,
  • przeprowadzanie kontroli i prowadzenie postępowań w przypadku naruszenia przepisów,
  • rozpatrywanie lub przekazywanie właściwym organom zawiadomień o niespełnianiu wymagań dostępności przez produkt albo usługę,
  • opracowywanie strategii nadzoru nad dostępnością produktów,
  • sporządzanie sprawozdania z funkcjonowania systemu nadzoru rynku.

Organy nadzoru rynku

Zadania organów nadzoru rynku:

  • prowadzenie kontroli i postępowań w sprawie spełniania wymagań dostępności przez produkt albo usługę oraz wypełniania obowiązków przez podmioty gospodarcze,
  • rozpatrywanie zawiadomień o niespełnianiu wymagań dostępności przez produkt albo usługę,
  • prowadzenie stron internetowych z informacjami o wymaganiach dostępności produktów i usług, obowiązkach podmiotów gospodarczych i możliwości korzystania z przepisów o ocenie adekwatności, z artykułu 21 ustawy,
  • udostępnianie w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej organu nadzoru wykazów norm zharmonizowanych i specyfikacji technicznych, które mają zastosowanie w zakresie zapewniania spełniania wymagań dostępności produktów i usług,
  • publiczne udostępnianie informacji, które uznają za istotne dla ochrony interesów konsumentów, z zachowaniem zasad poufności, przepisów dotyczących tajemnic prawnie chronionych oraz ochrony danych osobowych.

Prezes UKE dodatkowo wydaje opinię na wniosek organu celnego, w zakresie spełniania przez produkt wymagań dostępności.

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE)

Zakres nadzoru:

  1. konsumenckie systemy sprzętu komputerowego ogólnego przeznaczenia i ich systemy operacyjne,
  2. terminale płatnicze,
  3. bankomaty i wpłatomaty,
  4. automaty biletowe,
  5. samoobsługowe urządzenia do odprawy,
  6. interaktywne terminale samoobsługowe przeznaczone do udzielania informacji,
  7. konsumenckie urządzenia końcowe z interaktywnymi zdolnościami obliczeniowymi wykorzystywane do oferowania lub świadczenia usług telekomunikacyjnych i usług dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
  8. czytniki książek elektronicznych,
  9. usługi telekomunikacyjne,
  10. usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
  11. usługi rozpowszechniania książek elektronicznych.

Minister Cyfryzacji

Zakres nadzoru: usługi handlu elektronicznego

Rzecznik Finansowy

Zakres nadzoru: usługi bankowości detalicznej

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom kolejowego transportu pasażerskiego

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom lotniczego transportu pasażerskiego

Wojewódzcy Inspektorzy Transportu Drogowego

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom autobusowego i autokarowego transportu pasażerskiego

  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego we Wrocławiu
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Bydgoszczy
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Lublinie
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Gorzowie Wielkopolskim
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Łodzi
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Krakowie
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Radomiu
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Opolu
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Rzeszowie
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Białymstoku
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Gdańsku
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Katowicach
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Kielcach
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Olsztynie
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Poznaniu
  1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Szczecinie

Dyrektorzy Urzędów Morskich

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom wodnego transportu pasażerskiego w zakresie transportu morskiego

  1. Urząd Morski w Gdyni
  1. Urząd Morski w Szczecinie

Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w Bydgoszczy

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom wodnego transportu pasażerskiego w zakresie transportu wodnego śródlądowego.

Organy Celne

Zadania organów celnych

  • prowadzenie kontroli produktów, które mają zostać objęte procedurą dopuszczenia do obrotu,
  • zawiadamianie Prezesa UKE o zawieszeniu dopuszczenia do obrotu produktu,
  • udzielanie dodatkowych wyjaśnień na wniosek Prezesa UKE,
  • współpraca z Prezesem Zarządu PFRON i organami nadzoru rynku.