PFRON wspiera dostępność

System nadzoru rynku - Polski Akt o Dostępności

28 czerwca 2025 r. weszły w życie przepisy ustawy o spełnianiu wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze, zwanej Polskim Aktem o Dostępności.

Jednym z jej kluczowych elementów jest system nadzoru rynku – tworzą go organy odpowiedzialne za kontrolę przestrzegania przepisów i zapewnianie dostępności produktów oraz usług objętych ustawą.

Produkty objęte PAD:

1. konsumenckie systemy sprzętu komputerowego ogólnego przeznaczenia i ich systemy operacyjne.
2. terminale płatnicze – umożliwiające dokonywanie płatności w fizycznym punkcie sprzedaży.
3. terminale samoobsługowe przeznaczone do oferowania lub świadczenia usług objętych ustawą:
   • bankomaty i wpłatomaty,
   • automaty biletowe,
   • urządzenia do odprawy,
   • interaktywne terminale przeznaczone do udzielania informacji (z wyjątkiem terminali będących częścią pojazdów, statków lub taboru kolejowego);
4. konsumenckie urządzenia końcowe z interaktywnymi zdolnościami obliczeniowymi wykorzystywane do świadczenia:
   • usług telekomunikacyjnych,
   • usług dostępu do audiowizualnych usług medialnych;
5. czytniki książek elektronicznych.

Usługi objęte PAD:

1. usługi telekomunikacyjne – z wyłączeniem komunikacji maszyna–maszyna (np. przesyłanie danych z czujników do komputera),
2. usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
3. usługi towarzyszące transportowi pasażerskiemu (autobusowemu, autokarowemu, wodnemu, lotniczemu i kolejowemu) w zakresie:
   • stron internetowych,
   • usług oferowanych lub świadczonych za pomocą urządzeń mobilnych, w tym aplikacji mobilnych,
   • biletów elektronicznych i systemów sprzedaży biletów online,
   • dostarczania informacji, w tym o podróży w czasie rzeczywistym,
   • interaktywnych ekranów informacyjnych i terminali samoobsługowych na terenie UE (z wyłączeniem urządzeń będących częścią pojazdów, statków lub taboru kolejowego);
4. usługi bankowości detalicznej,
5. usługi rozpowszechniania książek elektronicznych,
6. usługi handlu elektronicznego.

System nadzoru rynku tworzą:

• Prezes Zarządu PFRON
• Organy nadzoru rynku
• Organy celne

Prezes Zarządu PFRON

Zadania Prezesa Zarządu PFRON:

• monitorowanie działania systemu nadzoru rynku na podstawie informacji i danych statystycznych od organów nadzoru rynku i organów celnych,
• sprawowanie nadzoru nad stosowaniem przepisów ustawy przez organy nadzoru rynku,
• współpraca z organami nadzoru rynku, organami celnymi oraz Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej,
• monitorowanie i ocena dostępności produktów i usług dla osób ze szczególnymi potrzebami,
• upowszechnianie informacji o organach nadzoru rynku i organach celnych oraz ich zadaniach, a także przekazywanie tych informacji Komisji Europejskiej,
• organizowanie działań edukacyjnych i informacyjnych w zakresie dostępności,
• wydawanie wytycznych dla podmiotów gospodarczych,
• przeprowadzanie kontroli i prowadzenie postępowań w przypadku naruszenia przepisów,
• rozpatrywanie lub przekazywanie właściwym organom zawiadomień o niespełnianiu wymagań dostępności przez produkt albo usługę,
• opracowywanie strategii nadzoru nad dostępnością produktów,
• sporządzanie sprawozdania z funkcjonowania systemu nadzoru rynku.

Organy nadzoru rynku

Zadania organów nadzoru rynku:

• prowadzenie kontroli i postępowań w sprawie spełniania wymagań dostępności przez produkt albo usługę oraz wypełniania obowiązków przez podmioty gospodarcze,
• rozpatrywanie zawiadomień o niespełnianiu wymagań dostępności przez produkt albo usługę,
• prowadzenie stron internetowych z informacjami o wymaganiach dostępności produktów i usług, obowiązkach podmiotów gospodarczych i możliwości korzystania z przepisów o ocenie adekwatności, z artykułu 21 ustawy,
• udostępnianie w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej organu nadzoru wykazów norm zharmonizowanych i specyfikacji technicznych, które mają zastosowanie w zakresie zapewniania spełniania wymagań dostępności produktów i usług,
• publiczne udostępnianie informacji, które uznają za istotne dla ochrony interesów konsumentów, z zachowaniem zasad poufności, przepisów dotyczących tajemnic prawnie chronionych oraz ochrony danych osobowych.

Prezes UKE dodatkowo wydaje opinię na wniosek organu celnego, w zakresie spełniania przez produkt wymagań dostępności.

Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE)

Zakres nadzoru:

1. konsumenckie systemy sprzętu komputerowego ogólnego przeznaczenia i ich systemy operacyjne,
2. terminale płatnicze,
3. bankomaty i wpłatomaty,
4. automaty biletowe,
5. samoobsługowe urządzenia do odprawy,
6. interaktywne terminale samoobsługowe przeznaczone do udzielania informacji,
7. konsumenckie urządzenia końcowe z interaktywnymi zdolnościami obliczeniowymi wykorzystywane do oferowania lub świadczenia usług telekomunikacyjnych i usług dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
8. czytniki książek elektronicznych,
9. usługi telekomunikacyjne,
10. usługi dostępu do audiowizualnych usług medialnych,
11. usługi rozpowszechniania książek elektronicznych
    Adres: ul. Giełdowa 7/9, 01-211 Warszawa
    Strona internetowa: https://www.uke.gov.pl/

Minister Cyfryzacji

Zakres nadzoru: usługi handlu elektronicznego
Adres: ul. Królewska 27, 00-060 Warszawa
Strona internetowa: https://www.gov.pl/web/cyfryzacja

Rzecznik Finansowy

Zakres nadzoru: usługi bankowości detalicznej
Adres: ul. Nowogrodzka 47A, 00-695 Warszawa
Strona internetowa: https://rf.gov.pl/

Prezes Urzędu Transportu Kolejowego

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom kolejowego transportu pasażerskiego
Adres: Aleje Jerozolimskie 134, 02-305 Warszawa
Strona internetowa: https://utk.gov.pl/

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom lotniczego transportu pasażerskiego
Adres: ul. Marcina Flisa 2, 02-247 Warszawa
Strona internetowa: https://ulc.gov.pl/

Wojewódzcy Inspektorzy Transportu Drogowego

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom autobusowego i autokarowego transportu pasażerskiego

1. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego we Wrocławiu
   Adres: ul. Bolesława Krzywoustego 28, 51-165 Wrocław
   Strona internetowa: https://dolnyslask.witd.gov.pl/
2. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Bydgoszczy
   Adres: ul. Hetmańska 28, 85-039 Bydgoszcz
   Strona internetowa: https://www.gov.pl/web/witd-bydgoszcz
3. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Lublinie
   Adres: ul. Diamentowa 2, 20-447 Lublin
   Strona internetowa: https://witd.lublin.pl/
4. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Gorzowie Wielkopolskim
   Adres: ul. Teatralna 30, 66-400 Gorzów Wlkp.
   Strona internetowa: http://www.witd.gorzow.pl/
5. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Łodzi
   Adres: ul. Łagiewnicka 54/56, 91-463 Łódź
   Strona internetowa: https://www.gov.pl/web/witd-lodz
6. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Krakowie
   Adres: ul. Bratysławska 5, 31-201 Kraków
   Strona internetowa: https://www.krakow.witd.gov.pl/
7. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Radomiu
   Adres: ul. Bolesława Limanowskiego 29A, 26-610 Radom
   Strona internetowa: https://www.gov.pl/web/witd-radom/
8. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Opolu
   Adres: ul. Wrocławska 170, 45-836 Opole
   Strona internetowa: https://www.gov.pl/web/witd-opole
9. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Rzeszowie
   Adres: ul. Hanasiewicza 21, 35-103 Rzeszów
   Strona internetowa: https://witd.rzeszow.pl/
10. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Białymstoku
    Adres: ul. Kombatantów 4, 15-110 Białystok
    Strona internetowa: https://www.gov.pl/web/wojewodzki-inspektorat-transportu-drogowego-w-bialymstoku
11. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Gdańsku
    Adres: ul. Jaśkowa Dolina 50, 80-286 Gdańsk
    Strona internetowa: https://witd.gdansk.pl/
12. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Katowicach
    Adres: ul. Żeliwna 38, 40-599 Katowice
    Strona internetowa: https://katowice.witd.gov.pl/
13. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Kielcach
    Adres: ul. Zagnańska 232, 25-563 Kielce
    Strona internetowa: https://witd.kielce.pl/
14. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Olsztynie
    Adres: ul. Dworcowa 60, 10-437 Olsztyn
    Strona internetowa: https://www.witd.olsztyn.pl/
15. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Poznaniu
    Adres: ul. Szwajcarska 5, 61-285 Poznań
    Strona internetowa: https://www.gov.pl/web/witd-poznan
16. Wojewódzki Inspektorat Transportu Drogowego w Szczecinie
    Adres: Lubieszyn 10J, 72-002 Dołuje
    Strona internetowa: https://www.gov.pl/web/witd-szczecin

Dyrektorzy Urzędów Morskich

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom wodnego transportu pasażerskiego w zakresie transportu morskiego

1. Urząd Morski w Gdyni
   Adres: ul. Chrzanowskiego 10, 81-338 Gdynia
   Strona internetowa: https://www.umgdy.gov.pl/
2. Urząd Morski w Szczecinie
   Adres: Pl. Stefana Batorego 4, 70-207 Szczecin
   Strona internetowa: https://www.ums.gov.pl/

Dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej w Bydgoszczy

Zakres nadzoru: usługi towarzyszące usługom wodnego transportu pasażerskiego w zakresie transportu wodnego śródlądowego.
Adres: ul. Karola Marcinkowskiego 1, 85-056 Bydgoszcz
Strona internetowa: https://bydg.uzs.gov.pl/

Organy Celne

Zadania organów celnych

• prowadzenie kontroli produktów, które mają zostać objęte procedurą dopuszczenia do obrotu,
• zawiadamianie Prezesa UKE o zawieszeniu dopuszczenia do obrotu produktu,
• udzielanie dodatkowych wyjaśnień na wniosek Prezesa UKE,
• współpraca z Prezesem Zarządu PFRON i organami nadzoru rynku.